Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznym, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie zadań podejmowanych na podstawie polityki programów i strategii przyjętych przez Władze Nadarzyna. Do najważniejszych z nich należą:

• Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Nadarzyn na lata 2021-2027,

• Program Gmina Przyjazna Seniorom - Ogólnopolska Karta Seniora,

• Gminny Program Rewitalizacji Gminy Nadarzyn do roku 2030,

• Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2023-2027,

• Gminny Program Wspierania Rodziny w Gminie Nadarzyn na lata 2025-2027,

• Rządowy Program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028.

• Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020 Podprogram 2025 Plus.

• Rządowy Program „Opieka wytchnieniowa” – edycja 2025.

• Rządowy program dla rodzin wielodzietnych „Karta Dużej Rodziny”.

• Program „Czyste Powietrze”.

• Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Nadarzyn na lata 2024-2027.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduj się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom. 

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuacją działań Gminy Nadarzyn w zakresie zapewnienia mieszkańcom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej odpowiedniego wsparcia materialnego i socjalnego. Środki finansowe przeznaczone na realizację zadań z zakresu polityki społecznej kierowane były przede wszystkim na świadczenia pieniężne i niepieniężne realizowane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, a ich struktura odzwierciedla najważniejsze potrzeby społeczne mieszkańców. Analiza przyczyn korzystania z pomocy wskazuje, że dominującymi czynnikami były niepełnosprawność oraz długotrwała lub ciężka choroba, a także bezrobocie i trudności opiekuńczo-wychowawcze w rodzinach. W znacznie mniejszym zakresie wsparcie dotyczyło takich problemów jak bezdomność, ubóstwo, zdarzenia losowe, uzależnienia czy trudności adaptacyjne po opuszczeniu zakładu karnego lub związane z integracją cudzoziemców. Struktura tych czynników potwierdza, że działania gminy koncentrują się przede wszystkim na przeciwdziałaniu skutkom problemów zdrowotnych i społecznych oraz na zapewnieniu podstawowego bezpieczeństwa socjalnego mieszkańców, co uzasadnia kontynuację dotychczasowego poziomu wydatków w obszarze pomocy społecznej i wsparcia rodziny. Warto nadmienić, że wydatki majątkowe w zakresie w niniejszym obszarze wyniosły blisko 8,4 mln zł.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są on w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. 

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Zakres pomocy społecznej obejmuje zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m. in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, ustaw o dodatku osłonowym, elektrycznym czy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nadarzynie jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

W gminie Nadarzyn środki finansowe wydatkowane na zadania z zakresu polityki społecznej wyniosły w 2025 r.: 11.329.942,36 zł, z czego 6.112.343,29 zł stanowiły środki własne gminy.

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są:

• środki własne gminy,

• dotacje do zadań własnych,

• oraz dotacje do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. GOPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, np. w ramach programów „Posiłek w szkole i w domu” czy „Asystent rodziny”. Ponadto, w ramach prowadzenia działalności statutowej GOPS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe np. Placówkę Wsparcia Dziennego „Ognisko Tęcza” oraz Klub Seniora „Oficyna”.

Świadczenia z pomocy społecznej w 2025 r.

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r. 

• W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi i niepieniężnymi objęto 120 rodzin (179 osób w tych rodzinach). 

• Pracę socjalną świadczono wobec rodzin korzystających z pomocy społecznej.

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej i wsparcia rodziny w 2025 r.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii

PROFILAKTYKA 

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Nadarzyn na lata 2024–2027.

Podstawowym, corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez Gminę Nadarzyn były zadania określone w ramach programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii i uzależnieniom behawioralnym. W jego założeniach uwzględniono tworzenie warunków sprzyjających przeciwdziałaniu problemom związanym z uzależnieniami i przemocą domową, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Biorąc pod uwagę szeroką problematykę związaną z uzależnieniami, gmina podejmuje działania, których celem jest ograniczenie skali tych problemów zarówno w grupach ryzyka, jak i w całej populacji. Chociaż problemy alkoholowe i narkotykowe występują w całej Polsce, mają swoją regionalną specyfikę, dlatego wymagają działań zaplanowanych na poziomie lokalnym, w oparciu o lokalną diagnozę i dostępne zasoby.

Zgodnie z Gminnym Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Nadarzyn na lata 2024–2027, w 2025 r. zrealizowano szereg działań o charakterze profilaktycznym, skierowanych do mieszkańców gminy.

W 2025 r. w Nadarzynie kontynuował swoją działalność Punkt Informacyjno-Konsultacyjny (PIK). W punkcie dyżurowali: prawnik, pełnomocnik Wójta ds. uzależnień, psychoterapeuta, psycholog, psycholog dziecięcy, specjalista ds. przeciwdziałania przemocy, mediator oraz członkowie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Gmina Nadarzyn została wyróżniona certyfikatem „Gmina Promująca Profilaktykę Uzależnień”.

Na realizację działań z zakresu Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Nadarzyn na lata 2024–2027 w 2025 r. wydatkowano kwotę 555.142,47 zł.

Wydarzenia zrealizowane w ramach programu.

Nadarzyńskie Dni Profilaktyki i Zdrowego Stylu Życia to cykliczna, wieloletnia inicjatywa organizowana przez Gminę Nadarzyn, Pełnomocnika Wójta ds. uzależnień, Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nadarzynie.

Są to wydarzenia promujące zdrowie fizyczne i psychiczne oraz profilaktykę uzależnień, których celem jest popularyzacja zdrowego stylu życia i edukacja społeczna. Działania te skierowane są do różnych grup wiekowych.

W 2025 r. w ramach Nadarzyńskich Dni Profilaktyki i Zdrowego Stylu Życia zorganizowano:

• Światowy Dzień Chorego „Nadzieja zawieść nie może”,

• Dzień Rodziny – XVI Piknik Rodzinny,

• XV Nadarzyński Bieg Rodzinny o Puchar Wójta Gminy Nadarzyn,

• konferencję „Miłość i przebaczenie”,

• konferencję „Skuteczna profilaktyka uzależnień w Gminie Nadarzyn”,

• warsztaty i szkolenia w placówkach oświatowych.

W 2025 r. na terenie Gminy Nadarzyn realizowane były działania wynikające z Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2024–2027. Jednym z głównych elementów realizacji programu była działalność Placówki Wsparcia Dziennego „Ognisko Tęcza” prowadzonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nadarzynie wraz z filią w Młochowie. Placówka obejmowała opieką dzieci i młodzież wymagające wsparcia wychowawczego, edukacyjnego i profilaktycznego, a także prowadziła działania mające na celu przeciwdziałanie uzależnieniom oraz promowanie zdrowego stylu życia.

W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej realizował wypłatę świadczeń rodzinnych dla obywateli Ukrainy przebywających na terenie gminy, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi pomocy osobom, które przybyły do Polski w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Świadczenia te stanowiły formę wsparcia dla rodzin wychowujących dzieci oraz osób wymagających opieki.

Łączna kwota wypłaconych w 2025 r. świadczeń rodzinnych wyniosła 136.006,00 zł. W tej kwocie zawarta była również suma 10.855,00 zł przeznaczona na opłacenie składek emerytalno-rentowych od świadczenia pielęgnacyjnego. Wsparcie to przyczyniło się do poprawy sytuacji materialnej rodzin oraz zapewnienia im podstawowego bezpieczeństwa socjalnego.

Podstawowa opieka zdrowotna na terenie Gminy Nadarzyn realizowana jest przede wszystkim przez Centrum Medyczne Nadarzyn – Samodzielny Publiczny Gminny Zakład Opieki Zdrowotnej, funkcjonujący w obecnej formule od grudnia 2023 r. Placówka ta stanowi kluczowy element lokalnego systemu ochrony zdrowia i należy do dynamicznie rozwijających się ośrodków medycznych w regionie. W 2025 r. pod opieką Centrum pozostawało ponad 20.000 pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej, a łączna liczba udzielonych porad POZ przekroczyła 105.800, co oznacza wzrost o około 35% w stosunku do roku poprzedniego. Rozwój ten wspierany jest także przez systematyczne zwiększanie kadry – w samym 2025 r. zatrudniono 37 nowych pracowników, w tym lekarzy, pielęgniarki oraz specjalistów terapii.

Placówka prowadzi działalność w trzech lokalizacjach: w nowoczesnej siedzibie głównej w Nadarzynie przy ul. Granicznej 4a, w filii w Młochowie przy ul. Mazowieckiej 5a oraz w obiekcie przy ul. Sitarskich 3, gdzie funkcjonuje Dzienny Dom Opieki Medycznej dla seniorów. Taki układ organizacyjny znacząco zwiększa dostępność świadczeń dla mieszkańców różnych części gminy, zapewniając jednocześnie kompleksowość opieki.

Istotnym elementem lokalnego systemu opieki zdrowotnej jest szeroko rozwinięta oferta poradni specjalistycznych działających w strukturze Centrum. W ramach umów z Narodowym Funduszem Zdrowia funkcjonuje kilkanaście poradni, w tym m.in.: ginekologiczna, kardiologiczna, okulistyczna, urologiczna, laryngologiczna, endokrynologiczna oraz ortopedyczna. Uzupełnieniem tej oferty są usługi rehabilitacji leczniczej, stomatologii oraz medycyny pracy. Tak szeroki zakres świadczeń pozwala pacjentom na uzyskanie kompleksowej opieki w jednym miejscu, bez konieczności kierowania do odległych placówek.

Centrum Medyczne Nadarzyn dysponuje także nowoczesnym zapleczem diagnostycznym, obejmującym pracownię USG oraz uruchomioną na początku 2026 r. pracownię RTG. Dzięki temu możliwe jest wykonywanie pełnej diagnostyki w ramach podstawowej opieki zdrowotnej na miejscu. Placówka realizuje również model opieki koordynowanej w POZ, obejmujący ścieżki m.in. kardiologiczną, diabetologiczną, endokrynologiczną, pulmonologiczną i nefrologiczną, co znacząco podnosi jakość i ciągłość leczenia pacjentów przewlekle chorych.

Szczególnie rozbudowana jest oferta wsparcia dla dzieci i rodzin. W ramach Centrum Wspomagania Wczesnego Rozwoju dostępne są specjalistyczne usługi takie jak logopedia, neurologopedia, integracja sensoryczna oraz fizjoterapia. Placówka zapewnia także wsparcie psychologiczne oraz opiekę terapeutyczną, odpowiadając na rosnące potrzeby w zakresie zdrowia psychicznego.

Ważnym uzupełnieniem systemu są działania profilaktyczne i promocja zdrowia. W 2025 r. z bezpłatnych programów profilaktycznych – finansowanych zarówno przez NFZ, jak i budżet gminy – skorzystało łącznie 6.748 mieszkańców. Wśród najważniejszych działań znalazły się: profilaktyka nadciśnienia tętniczego (2.413 osób), badania cytologiczne (1.290 kobiet), fluoryzacja zębów u dzieci (900 uczestników), szczepienia przeciw grypie (400 osób), program logopedyczny dla dzieci (372 uczestników) oraz program wsparcia zdrowia psychicznego (169 osób). Realizowane były również badania USG o charakterze onkologicznym (m.in. piersi, jamy brzusznej, prostaty i tarczycy). Na realizację tych działań gmina przeznaczyła ponad 538 tys. zł, finansując także m.in. opiekę pielęgniarki szkolnej oraz badania wad postawy u dzieci.

Istotnym elementem systemu opieki zdrowotnej jest również dostępność usług dodatkowych, takich jak transport sanitarny dla osób o ograniczonej mobilności, który znacząco ułatwia korzystanie ze świadczeń medycznych. Placówka zapewnia także ciągłość opieki poprzez funkcjonowanie Dziennego Domu Opieki Medycznej oraz możliwość korzystania z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w pobliskich ośrodkach w Pruszkowie.

Na szczególne podkreślenie zasługuje rozwój infrastruktury medycznej. Kluczowym wydarzeniem było otwarcie w maju 2025 r. nowoczesnego budynku Centrum Medycznego przy ul. Granicznej 4a. Inwestycja ta, o wartości przekraczającej 23 mln zł (w tym 2 mln zł dofinansowania z budżetu Województwa Mazowieckiego), znacząco podniosła standard świadczonych usług. Dodatkowe 4,2 mln zł przeznaczono na wyposażenie placówki. Nowoczesna infrastruktura, większa liczba gabinetów oraz zaawansowane zaplecze diagnostyczne przyczyniają się do skrócenia czasu oczekiwania na wizyty i zwiększenia komfortu pacjentów.

Całość działań podejmowanych przez Centrum Medyczne Nadarzyn wskazuje na konsekwentny rozwój lokalnego systemu ochrony zdrowia, którego celem jest zapewnienie mieszkańcom gminy szerokiego, łatwo dostępnego i wysokiej jakości zakresu świadczeń medycznych – zarówno w obszarze leczenia, diagnostyki, jak i profilaktyki.

Działania profilaktyczne

Istotnym elementem funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w gminie są działania profilaktyczne prowadzone przez Centrum Medyczne Nadarzyn. Placówka kładzie duży nacisk na zapobieganie chorobom i ich wczesne wykrywanie poprzez realizację licznych programów profilaktycznych oraz edukację zdrowotną mieszkańców. Każdego roku przygotowywany jest kalendarz badań profilaktycznych, który obejmuje programy finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, budżet gminy, środki własne placówki oraz programy komercyjne.

W ramach działań profilaktycznych prowadzone są m.in. badania przesiewowe oraz programy ukierunkowane na wczesne wykrywanie chorób cywilizacyjnych i nowotworowych, takie jak badania USG (np. piersi, tarczycy czy prostaty), badania kardiologiczne z wykorzystaniem holtera EKG i RR czy programy diagnostyczne dla osób powyżej 40 roku życia. Placówka uczestniczy także w programach profilaktyki nowotworów, w tym raka piersi i raka szyjki macicy, oraz prowadzi działania z zakresu szczepień ochronnych i promocji zdrowego stylu życia.

Tak zorganizowany system podstawowej opieki zdrowotnej, oparty na rozwiniętej infrastrukturze medycznej, szerokiej ofercie świadczeń oraz intensywnych działaniach profilaktycznych, stanowi ważny element lokalnego systemu ochrony zdrowia i przyczynia się do poprawy dostępności usług medycznych oraz jakości opieki zdrowotnej dla mieszkańców Gminy Nadarzyn.

Ochrona zdrowia w gminie jest powiązana z innymi obszarami polityki lokalnej, takimi jak pomoc społeczna, działania profilaktyczne czy współpraca z instytucjami publicznymi. Gmina podejmuje także działania wspierające zdrowie mieszkańców poprzez programy społeczne, działania informacyjne oraz rozwój infrastruktury publicznej. Jednocześnie w strukturze wydatków budżetowych ochrona zdrowia stanowi jedną z mniejszych kategorii wydatków, co jest charakterystyczne dla gmin – podstawowe zadania w zakresie leczenia i systemu ochrony zdrowia finansowane są głównie na poziomie państwowym. 

Niektóre działania związane ze zdrowiem realizowane były w ramach gminnego systemu pomocy społecznej np.:

• przyznawanie świadczeń zdrowotnych dla osób bez dochodu,

• opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne,

• pomoc osobom z długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością.

W rezultacie rola samorządu gminnego koncentruje się przede wszystkim na zapewnieniu dostępności podstawowej opieki zdrowotnej oraz wspieraniu działań profilaktycznych i organizacyjnych, które poprawiają jakość życia i bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców.

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których w szczególności uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. 

W 2025 r. w gminie Nadarzyn organizowano akcje honorowego krwiodawstwa we współpracy z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie. Zbiórki krwi odbywały się m.in. przy Urzędzie Gminy Nadarzyn z udziałem mobilnego krwiobusu, a mieszkańcy byli regularnie zachęcani do udziału poprzez komunikaty publikowane na oficjalnej stronie gminy oraz w mediach społecznościowych. Celem akcji było wsparcie lokalnych szpitali i promocja idei honorowego oddawania krwi. Źródła: oficjalna strona Gminy Nadarzyn oraz Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie.